İsim yasağına yeni kılıf bulundu:
Alfabeye uygunluk!

Türkiye Cumhuriyeti devletinin kelimenin gerçek anlamıyla bir halklar hapishanesi olduğu hep yeniden belgeleniyor! Cumhuriyet'in 80. yılının kutlandığı, 80 yıllık süreçte ne kadar önemli ve büyük yol katettikleri, demokratikleştikleri konusunda vaazların yoğunlaştığı bugünlerde, Kürtçe isim yasağı yine gündemde...
Yine diyoruz çünkü, Kürtçe isim yasağı daha önce de vardı. Nüfus memurları ya da isim değişikliği için başvurulan mahkemeler, duruma göre, işlerine geldiği gibi karar vermekteydi... Örneğin 2000 yılının başlarında Yargıtay Hukuk Genel Kurul'u (YHGK), önce: "Türk dilinde bulunmayan, birbiri ile zıt anlamlar içeren, milli kültüre, ahlak kurallarına, örf ve adetlere uygun düşmeyen isimlerin" kullanılamayacağı gerekçesiyle Mızgin ismine izin verilmemesini onaylamış, daha sonra da serbest bırakmıştı... Mızgin isminin kullanılmasına izin veren YHGK Başkanı İsmet Aslan izin verme kararını açıklarken şunları da söylemişti:
"O yörede o kadar Mızgin isminde kayıt varki, hangisini yasaklayacaksınız." (10 Mart 2000 tarihli basından)
Bir sürü Mızgin'in ismini yasaklama yerine, bir Mızgin ismine izin vermek anda işlerine gelmiş ve bu yönde karar vermişler...
Kürtçe isim koyma meselesi Mızgin'in isminden sonra da birçok kez gündeme geldi. Türk devletinin bu konudaki keyfiyet siyaseti de sürdürüldü. Bir yandan televizyon dizilerinde, başrolünü Sibel Can'ın oynadığı Berivan isimli dizi ile milyonlarca insan televizyon karşısına çekilirken, diğer yandan çocuğuna Berivan ismini vermek isteyen aileler mahkemelere çıkarıldı! Mızgin'i Berivan, Berivan'ı Baran, Welat, Rojin... burada sayamayacağımız kadar dava takip etti! Kısacası son yıllarda bazen yoğunlaşan bazen azalan biçimde de olsa Kürtçe isim koyma meselesi sürekli varlığını korudu.
TC'nin AB'ye, üyelik için Kopenhag Kriterleri'ne uyum yasalarını çıkarma sürecinde isim yasağının kalkacağı umudu kamuoyunda oluştu... AB'ye "uyum yasaları"nın 6. ve 7. paketinin meclisten geçmesiyle kâğıt üzerinde isim koyma yasağı kalktı! Hakim sınıflar sorunu kamuoyuna böyle sattı. Böyle olduğuna göre anne-babaların önünde, artık Türkçe isimler dışındaki isimleri çocuklarına vermelerinin engeli yoktu!
Ama kazın ayağı öyle değildi! Bir yandan Türkçe dışında isimlerin konacağı belirtilirken, yani yasak kaldırılırken, Türk devletinin deneyimli, şovenistlikte birinciliği kimseye kaptırmayacak "yürütme" memurlarının istediği gibi kullanacakları şu sınırlama konmuştu:
"Ancak ahlak kurallarına uygun düşmeyen veya kamuoyunu inciten adlar konulmaz." (6. pakette nüfus yasasının 16. maddesinin 4/2 fıkrasının değiştirilmiş biçiminden)
Neymiş? Ahlak kuralına ters isim, kamuoyunu inciten adlar konulamazmış? Peki bunu kim ve nasıl belirleyecek? Tabii ki Türk devletinin, görevini bilen memurları...
Aktardığımız sınırlamaya rağmen yasaya göre artık kâğıt üzerinde Kürtçe isim yasağı ortadan kalkmıştı! "Ahlak kurallarına uygun düşmeyen veya kamuoyunu inciten adlar konulmaz" kuralı artık isimlerin reddi veya yasaklamanın tek gerekçesi idi.
Ama bununla kalmadı iş... İçişleri Bakanı Aksu, 24 Eylül 2003 tarihinde, 81 ilin valiliklerine uygulama ile ilgili bir genelge gönderdi. Buna göre, "genel ahlak kurallarına aykırı olmamak, kamuoyunu incitici yanı bulunmamak ve Türk alfabesine uygun olma koşulu" ile istenen isim konabilecekti!
İçişleri Bakanı'nın bu genelgesinde tabii ki göze çarpan esas nokta "Türk alfabesine uygunluk" koşuludur. Çünkü diğer ikisi zaten yasanın değişmiş halinde var. Bu genelgeye göre Türk alfabesinde yer almayan harfleri içinde barındıran isimlere izin yoktur, yasaktır! Örneğin, X, W, Q harfleri Türk alfabesinde yok diye Xezal, Welat, Bawer, Ciwan, Xebat, Xelil, Feqi, Bedirxan... gibi isimleri çocuklarınıza takamazsınız.
İsim yasağında, sözkonusu harflerin yer almadığı isimlerin kullanılması bağlamında bir delik açılsa da, gerçekte yasak ortadan kalkmış değil.

GENELGE SONRASINDAKİ GELİŞME...

İnsanların en doğal ve temel haklarından biri olan isim meselesinde bile burjuva demokrasisinin uygulanmaması doğal ve haklı olarak tepkileri de beraberinde getirmektedir. Sözkonusu tepkilerden biri de -ve bu konuda esas olarak gündemi belirleyen tepki- Kürtçe isim kampanyası oldu.
Türk devletinin AB'ye üyelik yolunda "demokratikleşmede büyük yol katettiği" yönlü vaazların gerçek yaşamdan uzak olduğunu göstermek için bile olsa, kampanyaya damgasını vuran düşünce sistem içi, reformist bir düşünce de olsa, bu kampanya haklı bir kampanyadır. En basit ve doğal bir demokratik hak için yürütülmek zorunda kalınan bir kampanyadır. Evet, Türkiye Cumhuriyeti devleti isimli bu halklar hapishanesinde, kendi anadillerinde isim edinebilmek için bile mücadele edilmek zorunda kalınıyor!
Kürtçe isim almak için mahkemelere başvuranların davaları görülmeye başlandı ve şimdiye kadar verilen kararlar, yetkisizlik yönünde oldu. Kimi yerlerde başvurular, "Başvuruyu samimi bulmuyorum, bunu kendi iradenizle yapmıyorsunuz" denilerek reddediliyor; kimi yerde daha başvurular yapılmadan polis engeliyle karşılanıyor, başvuru yapmak isteyenler tutuklanıyor...
Bu süreçte Türk hakim sınıflarının temsilcileri ve medyası, sorunu, Q, X, W harflerinin Türk alfabesinde olmadığı, bu yüzden de bu harfleri içeren isimlerin yazılmasının mümkün olmadığı; Türk alfabesinin ise 3 Kasım 1928'de çıkarılan 1353 sayılı "Yeni Türk Harflerinin Tatbiki Hakkında Kanun" tarafından belirlendiği ve bunun değişemeyeceği tartışmasına yönlendirdi.
Tartışmayı Türk alfabesinin değiştirilip değiştirilmeyeceği meselesine çekmek, açık bir sahtekârlıktır. Kuşkusuz, Kürtçe isimlere veya Türk alfabesinde yer almayan harfli diğer isimlere [Burada sözkonusu olan kuşkusuz Georg W. Bush, Roxanna vb. isimler değil, Türkiye Cumhuriyeti devletinin resmi sınırları içinde yaşayan, Türk milletinden olmayan ulus veya milliyetlerden insanların isim meselesidir.] sadece Türk alfabesinde varolan harfler çerçevesinde yaklaşmak, Türk şovenizminin bir göstergesidir. Ama buna rağmen tartışmanın özü, Türk alfabesinin değiştirilmesi ya da değiştirilmemesi değildir.
Türkçe alfabe dışında herhangi bir alfabenin kabul edilmesi meselesi tartışılacağına, Türk alfabesinin değiştirilemezliği tartışılarak bu konuda bile demokratikleşilmediğinin üzeri örtülmek isteniyor.
Türk alfabesinde W, Q, X harfleri yokmuş da, onun için bu harfleri içeren isimler yazılamıyormuş?
Koca bir yalan!
Örneğin; "İbo ShoW", "Afşar ShoW", "Türüt ShoW"... ve diğer tüm ShoW'lar neyle yazılıyorsa; internet kullanımında WWW nasıl yazılıyorsa, WC nasıl yazılıyorsa, ya da ne kadar cereyan harcandığı hesaplanırken Watt'ın kısaltılmışı W. nasıl yazılıyorsa, Welat, Ciwan vb. isimler de öyle yazılabilir. Yine Matematik hesaplarında X, çarpı işareti olarak kullanılmaktadır. Bu niye Xezal vb. isimler için kullanılmasın? "Kahraman Türk ordusunun" sigorta şirketinin adı AXA OYAK'tır. X harfi burada gayet güzel kullanılabiliyor ama herhangi bir Kürtçe isim gündeme geldiğinde X yasak!!! Matematik, fizik, kimya vb. derslerde Türk alfabesinde olmayan daha ne harfler kullanılıyor ama iş Kürtçe isme gelince durum değişiyor!
Sorun teknik imkânsızlıklar sorunu değil, siyasi yasaklar sorunudur... ulusal baskının, zulmün sürdürülmesi sorunudur.
Türk şovenizmi o kadar yerleşmiş ki, AB ilerleme raporunda Kürtçe isimlere, tabii ki X, Q, W'li isimlere de izin verilmesi istenince, misillemede bulunuldu! Milliyet gazetesinin aktarımına göre: "AB İlerleme Raporu'nda Türkiye'nin alfabesinde bulunmayan q, w, x harflerine izin vermesi istenen ifadelerin ardından Avrupa'da Ôalfabe savaşları' başladı." (8 Kasım 2003)
Hollanda'da ya da Avrupa'nın diğer ülkelerinde "misilleme" olarak gündeme getirilen Türkçe isimlerin orijinal yazılması yönlü tavırlar da, sorunu "alfabe savaşları" olarak göstermek de gerçeklerin üzerini örtmenin araçlarıdır.
Bir devlette, -o devlet ki Atatürk'le yatıp kalkan bir devlet- "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" sözlerinin bile Kürtçesi yasaklanıyorsa, o devlette, burjuva anlamda da olsa demokrasiden bahsedilemeyeceği açıktır.
Baskılara, yasaklara karşı mücadele haklıdır ve meşrudur! Demokrasi ve özgürlük burjuvaziden dilenerek elde edilemez! İşçilere ve emekçilere gerekli olan kendi demokrasileridir. Ve bu da işçi ve emekçilerin toplumsal kurtuluş mücadelesiyle, devrim için mücadeleyle kazanılacaktır!

Bımre koleti, bıji azadi!

13 Kasım 2003